Diş kaplaması, inley/onley dolgu veya lamine gibi restorasyonların hazırlanması için dişlerin ölçüsünün alınması gerekir. Geleneksel yöntemde bu ölçü, ağza yerleştirilen kaşıklar içindeki ölçü macunlarıyla alınır. Günümüzde ise bilgisayar destekli tasarım ve üretim anlamına gelen CAD/CAM (Computer-Aided Design / Computer-Aided Manufacturing) sistemleri, bu sürecin dijital ortamda yürütülmesine olanak tanır. Geleneksel Ölçü Yöntemi Nasıl Uygulanır? Geleneksel ölçü …
Diş kaplaması, inley/onley dolgu veya lamine gibi restorasyonların hazırlanması için dişlerin ölçüsünün alınması gerekir. Geleneksel yöntemde bu ölçü, ağza yerleştirilen kaşıklar içindeki ölçü macunlarıyla alınır. Günümüzde ise bilgisayar destekli tasarım ve üretim anlamına gelen CAD/CAM (Computer-Aided Design / Computer-Aided Manufacturing) sistemleri, bu sürecin dijital ortamda yürütülmesine olanak tanır.
Geleneksel Ölçü Yöntemi Nasıl Uygulanır?
Geleneksel ölçü alma işleminde, metal veya plastik ölçü kaşıklarının içine silikon ya da aljinat bazlı ölçü maddeleri konularak dişlerin ve çevre dokuların kalıbı alınır. Bu yöntem uzun yıllardır başarıyla kullanılmaktadır; ancak bazı kişiler için zorlayıcı olabilir:
- Öğürme Hissi: Ağız içine yerleştirilen ölçü kaşığı ve ölçü maddesi, öğürme refleksi hassas olan kişilerde rahatsızlık yaratabilir.
- Laboratuvar Aşamaları: Alınan ölçü laboratuvara gönderilir, alçı model dökülür ve restorasyon bu model üzerinde hazırlanır. Bu aşamalar zaman alır.
- Geçici Diş Dönemi: Restorasyon hazırlanana kadar dişlerin korunması için genellikle geçici kaplamalar kullanılır.
CAD/CAM Sistemi Nasıl Çalışır?
Dijital restorasyon süreci genel olarak üç aşamadan oluşur:
1. Ağız İçi Dijital Tarama
Ölçü macunu yerine, kalem büyüklüğündeki ağız içi tarayıcılar (intraoral tarayıcı) kullanılır. Tarayıcı dişlerin ve çevre dokuların çok sayıda görüntüsünü alarak üç boyutlu dijital bir model oluşturur. Ağza ölçü maddesi konulmadığı için öğürme hissi yaşayan kişiler bu yöntemi daha rahat bulabilir.
2. Bilgisayar Destekli Tasarım (CAD)
Elde edilen dijital model üzerinde yapılacak restorasyon (kaplama, inley/onley dolgu veya lamine) özel yazılımlarla üç boyutlu olarak tasarlanır. Bu aşamada dişin kapanışı, komşu dişlerle teması ve doğal formu dikkate alınır.
3. Bilgisayar Destekli Üretim (CAM)
Tasarım verisi bir kazıma (freze) cihazına gönderilir. Seramik veya zirkonyum bloklar bu cihazda tasarıma göre kazınarak restorasyon şekillendirilir. Materyale göre fırınlama ve renklendirme işlemlerinin ardından restorasyon dişe yapıştırılır.
Tek Seansta Restorasyon Her Zaman Mümkün mü?
Uygun vakalarda, özellikle tek diş kaplamaları ve inley/onley dolgularda, tarama, tasarım ve üretim aynı gün içinde tamamlanabilir. Ancak her vaka tek seansa uygun değildir. Birden fazla dişi kapsayan köprüler, kapsamlı estetik planlamalar, diş eti veya kanal tedavisi gerektiren durumlar ve kullanılacak materyalin türü, tedavinin birden fazla seans sürmesini gerektirebilir. Tedavinin kaç seans süreceği muayene sonrasında belirlenir.
Dijital Ölçünün Sağlayabileceği Kolaylıklar
- Konfor: Ölçü maddesi kullanılmadığı için öğürme hissi yaşayan kişiler için daha rahat bir seçenek olabilir.
- Dijital Kayıt: Tarama verisi dijital olarak saklanabilir ve gerektiğinde tekrar kullanılabilir.
- Görselleştirme: Hasta, ekranda kendi dişlerinin üç boyutlu modelini görebilir ve planlanan tedavi hakkında daha kolay bilgi alabilir.
- Süre: Uygun vakalarda laboratuvar bekleme süresini kısaltabilir.
Geleneksel ve Dijital Ölçü Karşılaştırması
| Kriter | Geleneksel Ölçü | Dijital Ölçü (CAD/CAM) |
| Ölçü Yöntemi | Ölçü kaşığı ve silikon/aljinat ölçü maddesi | Ağız içi tarayıcı |
| Hasta Deneyimi | Bazı kişilerde öğürme hissi yaratabilir | Ağza ölçü maddesi konulmaz |
| Model | Alçı model | Üç boyutlu dijital model |
| Süre | Genellikle birden fazla seans | Uygun vakalarda aynı gün tamamlanabilir |
Sonuç
CAD/CAM sistemleri, ölçü alma ve restorasyon hazırlama süreçlerini dijital ortama taşıyan bir yöntemdir. Hem geleneksel hem dijital ölçü yöntemleri doğru uygulandığında başarılı sonuçlar verebilir. Hangi yöntemin uygun olduğu; yapılacak restorasyonun türüne, dişin durumuna ve kişinin ihtiyaçlarına göre muayene sonrasında belirlenir.
Kaplama materyalleri hakkında bilgi için zirkonyum ve porselen kaplama yazımızı inceleyebilirsiniz. Çankaya Gaziosmanpaşa’daki polikliniğimizde uygulanan kaplama ve köprü tedavileri hakkında bilgi almak için protetik diş tedavisi sayfamıza bakabilirsiniz.
Bu yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; size uygun tedavi muayene sonrasında belirlenir.
Son güncelleme: 1 Kasım 2026
Bize Sorularınızı İletin
Hemen Cevaplayalım!






