Diş Sıkma Hareketli Protezlerde Neden Sorun Yaratır?

Diş sıkma (bruksizm), hem doğal dişlerde hem de hareketli protezlerde ciddi problemlere yol açan, çoğu zaman fark edilmeden devam eden bir alışkanlıktır. Özellikle tam protez veya parsiyel protez kullanan bireylerde, diş sıkmanın etkileri daha belirgin hale gelir. Ağrı, vuruk, protezin oynaması, tutuculuğun azalması ve çene kaslarında yorgunluk gibi pek çok şikâyetin temelinde bruksizm olabilir.

Diş Sıkmanın Protez Ağrısı ve Vuruklara Etkisi

Yeni bir protez ilk takıldığında dokuların proteze alışması zaman alır. Buna bir de diş sıkma eklendiğinde durum daha karmaşık hale gelir. Bruksizm, protezin yumuşak dokuya aşırı baskı yapmasına neden olur, bu da basınç noktalarını keskinleştirir ve ağız içinde “vuruk” denilen ağrılı yaraları hızla oluşturur.

Diş sıkma yaşayan kişilerde ağrıların daha şiddetli olmasının nedeni, kasların gece boyunca proteze yüzlerce kez aşırı güç uygulamasıdır. Bu durum, protezin dokulara daha fazla gömülmesine ve kullanımının çok daha zor bir hale gelmesine neden olur.

Diş Sıkma Alt ve Üst Protez Tutuculuğunu Nasıl Bozar?

Tutuculuk, protez diş konforunun temelidir. Ancak diş sıkma tutuculuğu belirgin şekilde olumsuz etkiler. Alt protez zaten anatomik olarak daha az tutucudur. Diş sıkmanın güçlü kas hareketleri eklendiğinde, alt protez daha fazla oynar, kenarlardan hava alır ve tutuculuk büyük ölçüde düşer. Diş sıkma, alt protezin sabit kalmasını sağlayan dokuların tahriş olmasına yol açar.

Üst protez damak vakumu sayesinde daha tutucudur. Ancak şiddetli bruksizm, vakum dengesini bozabilir, protezin arka kenarlarının kalkmasına yol açabilir ve basıncı artırarak damak dokularında hassasiyet oluşturabilir.

Diş Sıkma Problemi Olan Protez Diş Kullanıcıları İçin Çözümler

• Gece Plağı (Splint) Kullanımı: Kasların baskısını azaltan ve protezi aşırı kuvvetten koruyan özel olarak tasarlanmış gece splintleri veya yumuşak plaklar kullanmak en temel çözümdür.
• Kas Rahatlatıcı Egzersizler: Basit çene açma-kapama, masaj ve sıcak kompres uygulamaları gibi teknikler kas yükünü azaltır ve çene kaslarındaki gerginliği hafifletir.
• Protezin Dayanıklılığının Artırılması ve Düzenli Kontrol: Diş sıkma nedeniyle protezde daha hızlı deformasyon olabileceği için, hekimin protezi daha dayanıklı materyallerle planlaması ve hastanın rutin kontrollere uyması kritik önem taşır.
• Stres Yönetimi: Bruksizmin en büyük tetikleyicisi stres olduğundan, gevşeme teknikleri veya psikolojik destek almak diş sıkmayı belirgin şekilde azaltabilir.

Diş sıkma problemi, hareketli protez kullanıcılarında ağrı, tutuculuk kaybı ve doku yaraları gibi pek çok sıkıntıyı artırabilir. Ancak doğru ayarlamalar, düzenli kontroller ve gerekli destek cihazlarıyla (gece splinti gibi) bu süreç oldukça rahat bir şekilde yönetilebilir.