Ortodonti, dişlerin ve çenelerin konum bozukluklarını inceleyen ve tedavi eden diş hekimliği alanıdır. Çapraşık dişler, dişler arası boşluklar, alt ve üst dişlerin uyumsuz kapanışı bu alanın konusudur. Ortodontik tedavide diş teli (braket) veya şeffaf plak gibi yöntemlerle dişler zaman içinde kontrollü şekilde hareket ettirilir. Çankaya Gaziosmanpaşa’daki polikliniğimizde ortodontik değerlendirme, muayene ve gerekli kayıtlar alındıktan sonra yapılır.
Kısaca: Ortodontik tedavi, dişlere sürekli ve hafif kuvvet uygulayarak onları doğru konuma taşımayı amaçlar. Diş teli veya şeffaf plaklarla yapılabilir. Tedavi süresi kişiye göre değişir; tedavi bittikten sonra dişlerin yeni konumunda kalması için pekiştirme aparatı kullanılır.
Ortodonti Nedir?
Dişlerin dizilimi ve çenelerin birbirine göre konumu; çiğneme, konuşma, ağız temizliği ve yüz görünümü üzerinde etkilidir. Çapraşık dişlerin arası zor temizlendiği için çürük ve diş eti hastalığı riski artabilir. Kapanış bozuklukları ise bazı dişlere fazla yük binmesine ve aşınmaya yol açabilir. Ortodonti, bu sorunları dişlerin ve gerektiğinde çenelerin konumunu düzenleyerek ele alır.
Ortodontik Tedavi Hangi Durumlarda Gerekir?
- Çapraşıklık: Dişlerin çene kemiğine sığmayıp üst üste binmesi
- Diastema: Dişler arasında boşluk bulunması
- Derin kapanış: Üst ön dişlerin alt ön dişleri fazla örtmesi
- Açık kapanış: Ağız kapandığında ön dişlerin birbirine değmemesi
- Çapraz kapanış: Üst dişlerin bir kısmının alt dişlerin içinde kalması
- Önde veya geride konumlanmış çene: Alt ve üst çene arasında uyumsuzluk
- Diş eksikliği nedeniyle kaymış dişlerin, protez veya implant öncesinde düzeltilmesi
Hangi durumda tedavi gerektiği; muayene, röntgen ve ölçülerle yapılan değerlendirme sonrasında belirlenir.
Ortodontik Tedavi Yöntemleri
Diş teli (sabit braketler)
Dişlerin ön yüzeyine yapıştırılan küçük parçalar (braketler) ve bunların arasından geçen teller ile uygulanır. Metal veya diş rengine yakın seramik braketler kullanılabilir. Diş teli hasta tarafından çıkarılmaz; teller kontrol randevularında ayarlanır. Basit ve karmaşık birçok durumda kullanılabilen bir yöntemdir.
Şeffaf plak
Kişiye özel olarak dijital planlamayla hazırlanan, şeffaf ve çıkarılabilir plaklardır. Her plak dişleri küçük bir miktar hareket ettirir ve belirli aralıklarla bir sonrakiyle değiştirilir. Etkili olabilmesi için plakların günün büyük bölümünde, genellikle günde 20–22 saat takılması gerekir. Her durum için uygun olmayabilir; uygunluk muayene sonrasında belirlenir.
Hareketli apareyler
Özellikle büyüme çağındaki çocuklarda kullanılan, takılıp çıkarılabilen apareylerdir. Çene gelişimini yönlendirmek veya basit diş hareketleri sağlamak amacıyla kullanılabilir.
Ortodontik Tedavi Süreci Nasıl İlerler?
- Muayene: Dişler, kapanış, çene eklemi ve ağız sağlığı değerlendirilir.
- Kayıtların alınması: Röntgenler, ağız içi ve yüz fotoğrafları ile ölçüler alınır. Ölçü için 3D ağız içi tarama kullanılabilir. Bakınız: dental tanı ve radyoloji.
- Ön tedaviler: Çürük veya diş eti hastalığı varsa tedaviye başlamadan önce bunlar tedavi edilir.
- Tedavi planı: Uygun yöntem, tahmini süre ve dikkat edilmesi gerekenler hastayla paylaşılır.
- Uygulama: Diş teli takılır veya şeffaf plaklar teslim edilir.
- Kontroller: Genellikle birkaç haftada bir kontrol randevusu yapılır; teller ayarlanır veya plak ilerlemesi değerlendirilir.
- Pekiştirme (retansiyon): Tedavi bittikten sonra dişlerin eski konumlarına dönmemesi için sabit bir tel veya çıkarılabilir plak kullanılır.
Ortodontik Tedavi Ne Kadar Sürer?
Tedavi süresi; sorunun türüne ve şiddetine, kullanılan yönteme, kişinin yaşına ve randevulara ve önerilere uyuma göre değişir. Basit durumlarda birkaç ay sürebilirken, karmaşık durumlarda süre iki yıla kadar uzayabilir. Tahmini süre, tedavi planı oluşturulurken hastaya bildirilir.
Ortodontik Tedavi Kaç Yaşında Yapılır?
Ortodontik tedavi için kesin bir üst yaş sınırı yoktur; diş ve diş eti sağlığı uygun olan yetişkinlerde de tedavi yapılabilir. Çocuklarda ise çene gelişimiyle ilgili bazı sorunların büyüme döneminde ele alınması daha kolay olabilir. Bu nedenle çocukların 7 yaş civarında bir ön değerlendirmeden geçmesi önerilir. Bu değerlendirme her zaman hemen tedaviye başlanacağı anlamına gelmez. Bakınız: çocuk diş hekimliği.
Olası Riskler ve Dikkat Edilecekler
- Tel takıldıktan ve ayarlandıktan sonraki birkaç gün dişlerde baskı ve hassasiyet hissedilebilir.
- Braketler ilk haftalarda dudak ve yanak iç yüzeyinde tahriş ve küçük yaralara yol açabilir; ortodontik mum bu dönemde yardımcı olabilir.
- Braketlerin çevresi iyi temizlenmezse çürük, dişlerde beyaz lekeler ve diş eti iltihabı gelişebilir.
- Bazı durumlarda diş köklerinde kısalma görülebilir; bu nedenle tedavi sırasında röntgen kontrolleri yapılabilir.
- Pekiştirme aparatı önerildiği şekilde kullanılmazsa dişler zamanla eski konumlarına dönebilir.
Tedavi Sırasında Ağız Bakımı ve Beslenme
- Dişler her yemekten sonra fırçalanmalı; braketlerin çevresi özel ortodontik fırça ve ara yüz fırçasıyla temizlenmelidir.
- Tel altından geçirilebilen diş ipi veya ağız duşu, dişler arasının temizliğine yardımcı olur.
- Sert (kuruyemiş, buz), yapışkan (karamel, sakız) ve ısırarak yenen yiyecekler braketlerin düşmesine veya tellerin bükülmesine yol açabilir.
- Şeffaf plak kullananlar yemek yerken ve su dışında bir şey içerken plakları çıkarmalı, takmadan önce dişlerini fırçalamalıdır.
- Braket düşmesi veya tel batması gibi durumlarda bir sonraki randevu beklenmeden hekime bilgi verilmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Diş teli takılırken ağrı olur mu?
Braketlerin yapıştırılması genellikle ağrılı bir işlem değildir. Tel takıldıktan ve her ayarlamadan sonraki birkaç gün dişlerde baskı ve hassasiyet hissedilebilir.
Diş teli mi, şeffaf plak mı?
İki yöntemin de uygun olduğu durumlar farklıdır. Seçim; sorunun türüne ve karmaşıklığına, kişinin plakları düzenli takabilmesine ve tercihlerine göre muayene sonrasında yapılır.
Yetişkinlerde diş teli tedavisi yapılır mı?
Evet. Diş ve diş eti sağlığı uygun olduğu sürece yetişkinlerde de ortodontik tedavi yapılabilir. Diş eti hastalığı varsa önce bunun tedavi edilmesi gerekir.
Ortodontik tedavide diş çekimi gerekir mi?
Bazı çapraşıklık durumlarında dişlerin sıralanabilmesi için yer açmak amacıyla diş çekimi gerekebilir. Bu karar kayıtlar incelendikten sonra verilir.
Tedavi bitince dişler eski haline döner mi?
Pekiştirme aparatı kullanılmazsa dişlerde geri hareket görülebilir. Bu nedenle tedavi sonrasında önerilen pekiştirme aparatının düzenli kullanılması önemlidir.
Diş teli ile her şey yenir mi?
Sert, yapışkan ve ısırarak yenen yiyeceklerden kaçınılması önerilir. Elma ve havuç gibi yiyecekler küçük parçalara bölünerek yenebilir.
Şeffaf plak günde kaç saat takılmalı?
Genellikle günde 20–22 saat takılması önerilir. Plaklar yalnızca yemek yerken ve dişler fırçalanırken çıkarılmalıdır.
Kontrollere ne sıklıkla gelinir?
Kontrol aralığı tedavi yöntemine göre değişir; diş telinde genellikle birkaç haftada bir kontrol yapılı
Ortodonti Hakkında Merak Edilenler
Ortodontik tedaviyle ilgili sık sorulan soruları aşağıdaki bilgilendirme yazılarımızda ayrıntılı olarak ele aldık.
Polikliniğimizin Konumu
Nenehatun42 Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği, Ankara Çankaya’da, Gaziosmanpaşa Mahallesi Nenehatun Caddesi No:42/A adresinde hizmet vermektedir. Pazartesi–Cumartesi 10:00–18:00 saatleri arasında hasta kabul edilir. Ulaşım bilgileri için iletişim sayfamıza bakabilirsiniz.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; size uygun tedavi muayene sonrasında belirlenir.
Son güncelleme: 12 Kasım 2026

